Giới thiệu khái quát về một số đặc sản thế mạnh của vùng ĐBSCL

Do vị trí địa lý đặc trưng của vùng Đồng bằng Sông Cửu Long gồm một hệ thống sông ngòi chằng chịt cùng với núi, rừng và biển, đảo đã tạo cho vùng một diện mạo riêng biệt có nhiều lợi thế về tiềm năng phát triển du lịch. Du khách đến với miền Tây không chỉ để đi thuyền, đò trên sông hay đi trên những cánh đồng lúa vàng mà những năm trở lại đây nhờ có sự xuất hiện của nhiều loại đặc sản cũng chính là lý do để thu hút du khách đặt chân đến nơi này để thưởng thức.

Một trong các loại đặc sản của vùng Đồng bằng Sông Cửu Long thì trái cây được xem là vị trí hàng đầu vì số lượng cũng như chất lượng của nó. Hầu hết các tỉnh ĐBSCL đều có một loại trái cây, không những thế mà nó còn được xem là hàng "độc nhất vô nhị". Chúng ta phải kể đến hương vị ngọt ngào của bưởi Năm Roi; bưởi da xanh ruột hồng thơm ngon, mát dịu. Với vú sữa Lò Rèn; nhãn Nhị Quý; sơ ri Gò Công ngọt, ngon. Với xoài cát Hòa Lộc. Với mít ruột đỏ có một không hai; Đặc sắc với dừa sáp cầu kè…

Một yếu tố nữa để thu hút khách du lịch đến với miền đất này đó là nhờ nền văn hóa ẩm thực vô cùng phong phú và đa dạng từ những món ăn mộc mạc, dân dã cho đến những món ăn cầu kỳ mang sắc thái riêng của vùng sông nước. Nói đến miền Tây Nam Bộ, không thể không nói tới cá và tôm. Ở đây là tôm càng xanh, có giá trị lớn trên thị trường quốc tế. Tôm đang nhảy tanh tách, nướng bếp than cực thơm, ngon thịt và bổ hạng nhất.

Tôm xé nhỏ trộn với dưa ngó sen, là món gỏi chua đồ nhắm tuyệt vời. Một tô súp cua ăn với bánh phồng tôm chắc chắn là nếm một lần mãi không quên. Còn món tôm hấp nước dừa cuốn bánh tráng kèm rau sống, cũng là món ăn nhớ đời.

Cá kho tộ, thứ cá rô ven dòng Cửu Long kèm món canh chua luôn luôn được khách ăn ngưỡng mộ ở tất cả các nhà hàng. Cá lóc có thể hấp mặn, có thể chiên xù, nhưng tất cả đều thua cá lóc nướng trui. Nướng trui là như thế nào? Là cắm que qua miệng cá, chổ qua bụng, cắm xuống đất chất rơm đốt cho tới khi cá thơm rút que ra, cạo bỏ lớp vẩy cháy đen, đặt vào đĩa hạt soài, rưới thêm mỡ hành, cuộn bánh tráng kèm rau thơm với dưa leo, giá sống và bún, chấm nước mắm sả ớt, dầm me chín chỉ có thể là tuyệt vời.

Cá tôm nhiều quá, người ta làm các kiểu mắm, ủ trong các khạp màu da bò, mắm chưng mắm kho tất nhiên là có cả mắm sống, mỗi thứ mỗi vị riêng, tìm thêm một vài loại rau thích hợp, mắm nào cũng phải ghi sâu vào ký ức ẩm thực!

Lẩu mắm là tinh hoa nghệ thuật ăn uống ở đây, với những khúc lươn vàng ruộm nứt nẻ, những miếng thịt ba rọi thái mỏng tang, con tôm lột vỏ cong đỏ và con cá lóc như đang quẫy đuôi. Ngon nhất là món mắm kho cá ninh bông súng, chỉ một mình nó thôi cũng thừa sức đánh bật mọi thứ cao lương mỹ vị, với ưu thế tuyệt vời Nam Bộ: ngon miệng, đẹp mắt, rẻ tiền, dễ tiêu và không phải sốt ruột chờ đợi lâu!

Đến với miền Tây, du khách cũng không thể nào quên được hương vị đậm đà của món mắm chưng, là một món ăn thời khẩn hoang ở miền Tây Nam bộ. Những thực phẩm và gia vị để làm ra món nhà quê này không phức tạp: Thịt heo, cá mắm, lòng đỏ trứng vịt muối, tiêu hoặc ớt trộn đều rồi đun cách thủy. Béo từ thịt, thơm từ cá, bùi từ lòng đỏ trứng khiến cho miếng cơm trong miệng trở nên ý nghĩa với cuộc sống vô cùng, dù người ăn có địa vị đẳng cấp nào trong xã hội khi ăn mắm chưng thì không thể không cảm nhận được hương vị rất bắt miệng của mắm chưng.

Mưa về là thời cơ mở chiến dịch soi ếch, mưa càng lớn, càng dai, càng soi được nhiều ếch. Ếch lột da đem chiên bơ vừa thơm giòn vừa béo ngọt. Đem ếch xào lăn với môn ngọt rưới nước cốt dừa, khuấy đều trong cháo, ếch bốc khói thơm lừng thêm chút hành hoa, tô cháo nóng này, húp đêm mưa rào Nam Bộ thì vô cùng tuyệt!

Đặc sắc hơn hết là các món ăn từ thịt con Rùa, thứ sinh vật có sức chịu đừng bền lâu trước thử thách nghiệt ngã của thiên nhiên ở đây. Sóng to gió lớn nước dâng nước xuống thất thường, mặn ngọt rồi ngọt mặn rùa vẫn sống, sống dài lâu và lạ hơn vẫn đẻ nhiều trứng lại nở hầu hết, rùa con cứ thế lớn mau. Khách ăn sang trọng cứ đòi ăn rùa tiềm thuốc bắc cầu kỳ làm khó. Còn khách bình dân chỉ cần món rùa rang muối đơn giản nhưng ngon và bổ chẳng kém gì món khác.

Cùng họ với rùa còn có ba ba, cũng là một trong những món ăn đặc sắc của vùng. Ở miền Tây, có 2 món dễ làm mới phát hiện mà lại "hảo hạng": ba ba nấu canh chua và ba ba luộc nước dừa rang muối chắc chắn sẽ để lại trong lòng du khách những hương vị khó phai mờ.

Chẳng riêng gì Nam Bộ, ở đâu có đồng ruộng nơi đó đều có giống Chuột đồng. Nhưng thịt chuột đồng thơm ngon lạ thường vì chúng ăn hạt cỏ dại, ăn mầm cỏ non, ăn khoai, sắn, lúa vì vậy thịt thơm ngon đúng là ngon hơn thịt gà. Rán, quay đều béo lạ thường. Ở thành phố tâng lên thành món rôti như lợn sữa. Nhưng ở miệt đồng lại thích nướng than cho là thơm ngon “hết xảy”. Còn băm xào lá cách, chính là món dân làng ưng nhất. Làm chuột sạch sẽ, lọc lấy nạc băm thật kỹ rồi xào với lá cách, là những món ăn dân dã nhưng lại làm nứt lòng người thưởng thức.

Không những thế mà cá linh có thể xem là một loài thủy sản mà thiên nhiên đã ưu đãi ban tặng cho người dân vùng Đồng bằng Sông Cửu Long. Cá linh có thể dùng để lạt, những con cá linh non còn tươi roi rói, rửa sạch, cho vào nồi nước đã nấu với mấy trái me sống. Nước sôi một hai dạo, nhanh tay dùng vá múc ra tô, cho bông điên điển vào. Gắp một đũa vừa bông điên điển vừa cá linh non, chấm vào dĩa nước mắm ớt, cho vào miệng nhẩn nha nhai, ta sẽ được hân thưởng một thứ “hương đồng cỏ nội” mà không phải nơi nào ở thành phố cũng có được. Vị chua của me, vị ngọt của thịt cá và vị làn lạt, giòn giòn của bông điên điển như hòa tan trên mặt lưỡi, lan thấm vào khẩu cái, khiến bao nhiêu vị giác, xúc giác, khứu giác, thính giác và cả thị giác đều được dịp thỏa thuê, thưởng thức. Ngoài việc kho lạt, giằm me chấm rau sống ăn rất hấp dẫn, người ta còn dùng cá linh để nấu mắm kho hoặc lẩu mắm. Cá linh còn được dùng để chiên giòn hoặc nướng trên lửa than, xương mềm, tan trên mặt lưỡi sau khi nhai cho ta vị béo mà không phải loài cá nào cũng có được. Không chỉ thế cá linh nấu canh chua bông điên điển hay canh chua bông so đũa đã trở thành một bản sao văn hóa ẩm thực thời khẩn hoang của nước ta,.là những món ăn ngon trong những ngày tiết trời se se lạnh.

Đặc biệt, vào thời điểm đầu mùa nước nổi, du khách được thưởng thức cá rô và cá linh non. Tuyệt nhất là món cá chiên giòn chấm với nước mắm chua ngọt hoặc nước mắm tỏi ớt. Cá rô tuy xương nhiều nhưng còn non, chiên lên có thể ăn luôn cả xương, nhai giòn rụm. Ăn cá rô, cá linh non chiên giòn, khách no bụng mà không hay. Món này ăn kèm với rau sống hoặc bông điên điển trộn gỏi. Nếu du khách có dịp đến với vùng đất An Giang thì đừng quên dùng thử món cá linh kho mía. Cá linh được kho với nước dừa tươi và mía chẻ nhỏ. Kho lửa riu riu để lâu trên bếp cho cá mềm thật thấm. Cái hay là cá kho rệu nhưng không bị rã. Gấp một con cá cho vào miệng, thịt cá thật mềm và bùi, mùi vị thật thơm, có thể nói trên cả tuyệt vời!!!

Bên cạnh cá linh, cá rô thì con Cá kèo cũng là một đặc sản của vùng Đồng bằng sông nước. Cá kèo ngon nhất là qua ba cách chế biến: nướng, chiên (rán) và nấu lẩu. Cá kèo sau khi rửa sạch, để nguyên con tẩm gia vị rồi được đem nướng than hoa hoặc chiên. Cả hai món này đều được chấm với mắm me, vị ngọt của thịt cùng với vị chua của me làm món ăn thêm ngon miệng. Món cá kèo chiên được tẩm thêm một lớp bột nên trông rất hấp dẫn và lạ miệng.Món lẩu cá kèo có vị chua chua, chát chát của lá giang. Lẩu cá kèo thường có nhiều loại rau như rau muống, rau nhút và rau đắng – đây chính là món rau quyết định để có một nồi lẩu ngon. Cá kèo để làm lẩu là những con cá còn sống, được để trong những bát nước nhỏ. Khi nước lẩu sôi, mở vung và cho cá vào. Khoảng ba phút sau, cho rau vào và bắt đầu thưởng thức. Tùy theo sở thích mà bạn có thể chọn bún, mì trứng hoặc bánh đa để ăn kèm với lẩu.

Ở Nam bộ, ngoài món Hủ tiếu Nam Vang nổi tiếng thơm ngon của xứ Mỹ Tho, thì bánh canh chính là một trong những món ăn sáng hay ăn trưa vừa bổ dưỡng, vừa mang trong mình những giá trị đặc trưng của văn hóa nông nghiệp lúa nước. Bánh canh của người Nam Bộ được làm từ bột gạo. Để nấu ngon món bánh canh, trước hết, người ta cho xương, thịt heo vào nồi, hầm kỹ để lấy nước ngọt. Dừa khô sau khi nạo được pha với nước ấm rồi vắt ra một chiếc nồi nhỏ. Tiếp theo, nắm từng viên bột vừa phải, cán đều lên bề mặt của chiếc chai (không quá mỏng cũng không được quá dày, vì mỏng quá sẽ bị rời rạc, nếu dày quá sẽ kém thẩm mỹ và không ngon miệng). Khi nước hầm thật sôi, người ta bắt đầu xắt bột thành những sợi mỏng đều vào nước. Khi bột chín sẽ chuyển từ màu trắng chuyển sang màu trắng trong. Tiếp sau đó cho nước cốt dừa vào nồi và bắt đầu nêm nếm các gia vị cho vừa miệng như muối, bột nêm, tiêu, hành lá. Nếu muốn tăng thêm phần bắt mắt và thơm ngon, bạn có thể cho thêm một số tôm thẻ để tạo màu sắc ửng hồng cho nồi bánh canh béo ngậy. Ngồi quây quần bên nồi bánh canh nghi ngút khói, nếm lấy vị ngọt của từng sợi bánh thấm đẫm vị béo của nước cốt dừa, của vị nước hầm và có cả vị cay nồng của những hạt tiêu li ti chắc chắn bạn sẽ cảm thấy ấm lòng hơn trong những ngày gió lạnh. Dầm trái ớt cay vào chén nước mắm, chan một muỗng nhỏ rồi cắn miếng ớt còn xanh, cái vị cay nó cứ lan dần trên đầu lưỡi. Vừa ăn vừa xít xoa mới thấm hết vị ngon vô cùng của món ăn ở chốn đồng quê này.

Đặc sản đồng bằng sông Cửu Long đâu phải chỉ có từng ấy món, còn nhiều lắm, có tới ngàn món ngon khác nữa, một đời người chắc gì đã thưởng thức hết món đặc sản miền Tây Nam Bộ. Tuy nhiên, để thuận tiện cho du khách được thưởng thức các món đặc sản khi đặt chân đến vùng đất này, chúng tôi sẽ giới thiệu cụ thể với du khách đặc sản của 13 tỉnh, thành của vùng Đồng bằng Sông Cửu Long.

(Tổng hợp)