GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT LÚA GẠO BỀN VỮNG CHO HẬU GIANG VÀ VÙNG TÂY SÔNG HẬU

Theo Bộ NN&PTNT, chỉ có 25% nông dân tiếp cận được với các thông tin thị trường, hiện có tới 90% sản phẩm nông nghiệp được bán ra ở dạng thô và 60% sản phẩm bị ép bán với giá thấp. Ngoài 2 yếu tố trên, khó khăn vùng lúa ĐBSCL đang gặp phải còn phải kể đến tình trạng với quy mô mỗi hộ gia đình có khoảng 1ha, trồng ba vụ lúa/năm thì lợi nhuận không đủ để trang trải chi tiêu cho gia đình 4-5 người. Trong khi đó, số hộ có diện tích đất dưới 0,5 ha/hộ ngày càng tăng, nguồn nhân lực nông thôn giảm và lão hóa, ngày càng nhiều lao động trẻ, khỏe, có học vấn rời bỏ nông thôn. Tất cả những điều trên kết hợp với vấn nạn trình độ dân trí thấp sẽ cản trở lớn đối với sự phát triển của ĐBSCL.

Giải pháp phát triển sản xuất lúa gạo bền vững cho Hậu Giang và vùng Tây Sông Hâu là nội dung tham luận của Tiến sĩ Lê Văn Bảnh – Viện trưởng viện lúa ĐBSCL tại hội thảo: Cây lúa Việt Nam. Theo Tiến sĩ Lê Văn Bảnh để phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn sẽ cần có nhiều giải pháp chiến lược và đồng bộ, đối với cây lúa ở vùng ĐBSCL và riêng cho Hậu giang vùng Tây Sông Hậu, giải pháp “liên kết vùng và tham gia 4 nhà” là rất quan trọng. Trước tiên là liên kết các đơn vị nghiên cứu khoa học như Viện/Trường để:

1. Ứng dụng các giải pháp khoa học công nghệ trong chọn tạo giống nhằm tìm ra giống lúa cho năng suất cao ổn định, phầm chất gạo tốt, kháng sâu bệnh, nhất là rầy nâu, bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá, đạo ôn và thích nghi điều kiện tiểu vùng sinh thái và thay đổi khí hậu toàn cầu.
2. Chuyển giao các giải pháp kỹ thuật sản xuất lúa thích ứng cho hội nhập kinh tế và sự biến đổi khí hậu, áp dụng các tiến bộ khoa học và công nghệ cao trong sản xuất lúa để đạt năng suất cao, phẩm chất tốt, nâng cao giá trị sản phẩm và lợi nhuận cho nông dân.
3. Phát triển các dạng hình kinh tế hợp tác để thuận lợi cho đầu tư, sản xuất hàng hóa đủ lớn, dễ dàng tiếp cận thị trường và đảm bảo đầu ra, trong đó liên kết “4 nhà“ là khâu mấu chốt được quan tâm hàng đầu.
4. Nâng cao năng lực sản xuất và cạnh tranh lúa gạo vùng ĐBSCL, đặc biệt là cho vùng Tây Sông Hậu từ khâu dịch vụ đầu vào, tổ chức sản xuất, bảo quản tồn trữ, chế biến và tiêu thụ lúa gạo, trong đó tổ chức liên kết nông dân trong chuỗi cung ứng lúa gạo và xây dựng thương hiệu đuợc đặc biệt chú ý.

Để thực hiện đề án “Giải pháp sản xuất và tiêu thụ lúa gạo thông qua liên kết vùng và sự tham gia của 4 nhà” cần thực hiện 4 nhóm giải pháp như sau:

• Ứng dụng các giải pháp khoa học công nghệ trong chọn tạo giống lúa;
• Giải pháp kỹ thuật sản xuất lúa thích ứng cho hội nhập kinh tế và sự biến đổi khí hậu;
• Tổ chức sản xuất và liên kết trong sản xuất lúa; và
• Giải pháp phát triển thị trường lúa gạo.

Phân tích, cụ thể hóa 4 nhóm giải pháp, đồng thời tiến sĩ Lê Văn Bảnh khẳng định: Trên thế giới ngày nay, lúa gạo được coi là một mặt hàng chính trị hơn là mặt hàng kinh tế, tỷ trọng lúa gạo buôn bán trên thị trường rất nhỏ so với tổng sản lượng sản xuất ra hàng năm, giá cả trên thị trường quốc tế thường xuyên lệ thuộc vào chính sách an ninh lương thực của từng quốc gia, ít nơi người sản xuất lúa gạo trở nên giàu có…Do vậy, nếu đặt mục tiêu sản xuất lúa với mục đích an ninh lương thực quốc gia, nhà nước cần có chính sách thích hợp cho người trồng lúa, làm cho nghề trồng lúa trở nên hấp dẫn hơn.

TH : Tuyết An.