Lúa gạo ở ĐBSCL với an ninh lương thực quốc gia.

Từ phân tích thực trạng đến một số giải pháp được để xuất để giữ đất lúa ổn định lâu dài, trong đó cần đầu tư thỏa đáng cho ngành trồng lúa trong vùng ĐBSCL giúp nông dân phấn khởi, an tâm trồng lúa góp phần đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Đó là mục tiêu chính tham luận “Lúa gạo ở ĐBSCL với an ninh lương thực quốc gia” – một trong 4 tham luận chính tại hội thảo: Cây lúa Việt Nam.

Tham luận sẽ do PGS – TS Dương Văn Chín – Phó Viện trưởng Viện lúa ĐBSCL trình bày. Dự kiến trong vòng 20 phút, tham luận sẽ nêu các vấn đề chính: Tổng quát vai trò của vựa lúa ĐBSCL với an ninh lương thực quốc gia; Các thành tựu đảm bảo an ninh lương thực trong đó có vai trò không nhỏ của vùng lúa ĐBSCL; Những thách thức và khiếm khuyết mà người trồng lúa vùng ĐBSCL phải đối mặt; Các đề xuất để vượt qua thách thức và khiếm khuyết đó.

Theo PGS – TS Dương Văn Chín: Đồng bằng sông Cửu long là vùng trồng lúa quan trọng nhất của cả nước với sản lượng chiếm khoảng 50% tổng sản lượng lượng thực cả nước và 90% lượng gạo xuất khẩu hàng năm. Đồng bằng góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Tuy nhiên hiện nay vùng này đang phải đối mặt với những thách thức ngày càng nghiêm trọng như biến đổi khí hậu toàn cầu làm cho nước biển dâng cao gây ngập úng sâu hơn và lâu hơn, nước mặn xâm nhập sâu hơn vào đất liền. Diện tích đất trồng lúa giảm do quá trình công nghiệp hóa , đô thị hóa và chuyển đất lúa sang nuôi trồng thủy sản hoặc trồng cây ăn trái … Diện tích đất canh tác lúa trên đầu người thấp và manh mún. Những khiếm khuyết trong bản thân ngành lúa gạo như: kết cấu hạ tầng chưa được đầu tư đúng mức đặc biệt là sân phơi, lò sấy và kho chứa lúa. Lúa được trồng quanh năm nên sâu bệnh phát triển gây hại liên tục, công nghệ sau thu hoạch yếu kém, giống lúa được tạo ra nhiều nhưng chưa có những giống chủ lực chiến lược, công nghệ hạt giống còn non trẻ. Công ty kinh doanh lương thực không có vùng nguyên liệu tập trung mà chỉ thu mua gạo từ tư thương mà không mua lúa trực tiếp từ nông dân. Chưa có chính sách nhất quán và lâu dài về giá tối thiểu để đảm bảo nông dân trồng lúa luôn có lời.

Để hạn chế, khắc phục những thách thức đó, tham luận của PGS – TS Dương Văn Chín đề ra một số giải pháp cụ thể sẽ được thảo luận tại hội thảo như: Cần có một tổ công tác, có thể tạm gọi là : “Tổ công tác tam nông”; Cần phân định rõ ràng các cấp độ đầu tư và các mối quan hệ phối hợp; Chú ý từ khâu cố định đất nông nghiệp, khâu thời vụ, thủy lợi, nguồn giống, bảo quản sau thu hoạch và đặc biệt là khâu tiêu thụ lúa hàng hóa . . . Tất cả hướng đến mục đích là người trồng lúa phải có lời để giữ chân những nông dân lành nghề lại với nông thôn.

ÁI LOAN