Kết nối sáng kiến, giải pháp thích hợp phát triển sản xuất và thương hiệu lúa gạo Việt Nam

TRỊNH QUANG HƯNG
(Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang, Trưởng Ban Tổ chức Festival)

Festival Lúa gạo Việt Nam lần thứ nhất năm 2009 tổ chức tại Hậu Giang kết thúc và đã thành công tốt đẹp. Festival Lúa gạo Việt Nam đã làm tốt vai trò là nơi hội tụ, giao lưu và liên kết các hoạt động kinh tế - văn hóa - xã hội, đã tạo điều kiện gặp gỡ giữa các nhà nông, nhà khoa học, nhà quản lý, nhà doanh nghiệp, các tổ chức, các đơn vị và người tiêu dùng trong cả nước và quốc tế; với hơn 700 gian triển lãm, hơn 20 hoạt động thu hút nhiều bộ, ngành Trung ương, trên 50 tỉnh, thành phố và hơn 500 doanh nghiệp tham gia.

Trong 4 ngày diễn ra Festival Lúa gạo Việt Nam, có gần 400.000 lượt nông dân, nhà khoa học, nhà quản lý, các vị khách quý trong và ngoài nước đến với Festival, đến với Hậu Giang, đến với kênh xáng Xà No (riêng ngày khai mạc có trên 150.000 người). Đến với Festival để được giới thiệu, được trao đổi những vấn đề đang được quan tâm về sản xuất nông nghiệp, về thu mua, bảo quản, chế biến lúa gạo, về xây dựng thương hiệu lúa gạo, dự các cuộc hội thảo khoa học về Cây lúa Việt Nam, về xuất khẩu gạo, về kênh xáng Xà No, về xúc tiến đầu tư vào Hậu Giang và cùng tham gia các hoạt động đờn ca tài tử, đua ghe ngo, lễ hội ẩm thực Nam bộ, Hội thi duyên dáng áo bà ba...

Ký biên bản ghi nhớ cam kết đầu tư vào Hậu Giang trong khuôn khổ Festival Lúa gạo Việt Nam lần thứ nhất. Ảnh: H.TRUNG

Có 12 dự án tiêu biểu được trao giấy phép đầu tư ngay trong cuộc hội thảo xúc tiến đầu tư, diễn ra trong ngày khai mạc Festival với tổng số vốn đầu tư hơn 40.000 tỉ đồng, trong đó có khách sạn tiêu chuẩn 5 sao được chính thức khởi công.

Festival Lúa gạo Việt Nam cùng với Lễ gắn biển công trình Công viên Xà No - Hậu Giang là sự kiện quan trọng chào mừng đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Từ lễ hội này, Hậu Giang sẽ phát huy những kết quả đã đạt được của Festival, tạo động lực để kết nối những suy nghĩ, những sáng kiến để đưa ra những giải pháp thích hợp, góp phần phát triển sản xuất lúa gạo, nâng cao uy tín và thương hiệu lúa gạo Việt Nam, thực hiện thắng lợi Nghị quyết 7 (khóa X) của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về nông nghiệp - nông dân - nông thôn.

Hậu Giang sẽ cố gắng xây dựng mô hình điểm, hoạt động kết nối mạng lưới - hệ thống sản xuất - lưu thông - phân phối rộng khắp, đáp ứng kịp thời, hiệu quả trong việc hỗ trợ nông dân tiêu thụ sản phẩm lúa gạo hàng hóa...

Từ kết quả của Festival, Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Festival Lúa gạo Việt Nam xin trân trọng đề xuất một số giải pháp cho lúa gạo Việt Nam trong thời gian tới, cụ thể như sau:

Thứ nhất: Đối với người Việt Nam, lúa gạo không chỉ cung cấp nguồn lương thực cơ bản mà còn đóng vai trò quan trọng trong đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội trong lịch sử phát triển đất nước và góp phần vào an ninh lương thực thế giới. Cây lúa phải là một đối tượng được nghiên cứu từ nhiều góc độ: lịch sử, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng... tạo ra bước đột phá mới để đạt được những tiến bộ lớn cả về năng suất, chất lượng và nhất là tạo ra bước đột biến về tăng cao lợi tức của người nông dân làm ra hạt lúa... Do đó, phải sớm hình thành cho được một chính sách tổ chức sản xuất lúa thời đại hội nhập, từ khâu giống lúa thích hợp cho đến khâu lưu thông phân phối, xuất khẩu, sao cho nông dân thật sự có lãi, đem lại công bằng cho sự khó nhọc của nông dân.

Thứ hai: Cần hoạch định một chiến lược phát triển bền vững vùng chuyên canh trồng lúa chất lượng cao, năng suất ổn định, đáp ứng được yêu cầu xuất khẩu; đầu tư thích đáng cho công tác bảo quản sau thu hoạch, đặc biệt là hỗ trợ nông dân năng lực phơi sấy lúa, đổi mới công nghệ xay xát; phát triển diện tích kho dự trữ lúa, lập quỹ thu mua lúa dự trữ, quỹ xây dựng thương hiệu lúa gạo Việt Nam, quỹ dự phòng hỗ trợ kịp thời cho bà con nông dân vượt qua những khó khăn khi gặp họa thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, đặc biệt là tình trạng mực nước biển dâng cao, mà Việt Nam được dự báo là một trong số 5 nước bị ảnh hưởng nặng nề.

Thứ ba: Đề nghị Trung ương chỉ đạo các vùng trọng điểm sản xuất lương thực phối hợp để có một chương trình hành động tổng thể về lúa gạo, trong đó đặc biệt chú ý giữ vững diện tích đất trồng lúa, đảm bảo mạng lưới phân phối, lưu thông lúa gạo hàng hóa hiệu quả, nâng cao khả năng cạnh tranh của hạt gạo Việt Nam trên trường quốc tế, giảm thiểu đến mức tối đa mâu thuẫn về lợi ích của các đơn vị, doanh nghiệp, các ngành, các địa phương...

Thứ tư: Miền Hậu Giang là vùng trọng điểm sản xuất lúa gạo của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần cùng với miền Đông Nam bộ, Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng duyên hải miền Trung và Tây Nguyên đã làm nên điều kỳ diệu: từ thiếu thốn lương thực trong những năm khó khăn, Việt Nam trở thành nước xuất khẩu gạo đứng hàng thứ hai trên thế giới. Do đó, cần tăng cường đầu tư hoàn thiện các hệ thống thủy lợi lớn, lưu giữ và phát huy giá trị văn minh kênh xáng Xà No gắn với phát triển giao thông vận tải đường thủy tạo động lực cho phát triển nông nghiệp, đời sống nông dân, phát triển nông thôn và xuất khẩu lúa gạo.

Thứ năm: Tăng cường và mở rộng hợp tác quốc tế toàn diện hơn để đẩy mạnh công tác thông tin, dự báo cho người trồng lúa; đặc biệt sớm hình thành sàn giao dịch lúa gạo Việt Nam và đa dạng hóa cơ cấu xuất khẩu gạo.

T.Q.H