Bài phát biểu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại lễ khai mạc Festival lúa gạo Việt Nam lần thứ Nhất năm 2009

Kính thưa đồng chí Lê Khả Phiêu – Nguyên Tổng Bí thư BCH TW Đảng Cộng sản Việt Nam, thưa các đồng chí lão thành cách mạng, các quý vị đại biểu, các quý vị khách quý.

Thưa đồng chí, đồng bào thân mến!

Hôm nay, tôi rất vui mừng tới dự và phát biểu khai mạc Festival lúa gạo Việt Nam lần thứ I được tổ chức tại tỉnh Hậu Giang. Bên dòng kinh xáng Xà No, con đường lúa gạo của miền Hậu Giang, con kinh đã gắn liền với lịch sử xuất khẩu gạo của Việt Nam. Con đường mà cách đây hàng trăm năm đã chuyên chở những chuyến gạo đầu tiên của Việt Nam đi xuất khẩu ra thế giới. Và đây cũng là một vùng đất giàu truyền thống cách mạng, một vùng đất anh hùng với những chiến công oanh liệt và những thành tựu to lớn trên nhiều lĩnh vực trong đấu tranh giành độc lập dân tộc thống nhất đất nước cũng như trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước ngày nay. Thay mặt Chính phủ tôi nhiệt liệt chào mừng các quý vị đại biểu, các vị khách và đồng chí, đồng bào đã đến dự Festival Lúa gạo Việt Nam lần thứ I tại Hậu Giang hôm nay.

Thưa các quý vị đại biểu và đồng chí, đồng bào!

Việt Nam chúng ta là nước có nhiều tiềm năng và lợi thế rất lớn về sản xuất lúa gạo. Ngành sản xuất lúa gạo Việt Nam đã gắn liền với truyền thống lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, gắn liền với nền văn minh lúa nước của dân tộc Việt Nam. Cây lúa, hạt gạo đã có vị trí rất quan trọng trong sản xuất nông nghiệp và đời sống của mỗi người Việt Nam chúng ta. Cây lúa đã trở thành cây lương thực chủ lực với sản lượng chiếm trên 90% sản lượng cây lương thực có hạt, liên quan đến việc làm và thu nhập khoảng 80% số hộ nông dân Việt Nam. Lúa gạo hiện cung cấp tới 70% năng lượng trong khẩu phần ăn của người dân. Và vì vậy, cây lúa, hạt gạo luôn có vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Trong những năm qua, nhất là kể từ khi thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, nền nông nghiệp nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn nổi bật là sản xuất lương thực. Trong 20 năm qua, năng suất và sản lượng lúa của Việt Nam đã tăng gấp khoảng hai lần. Hiện nay, năng suất bình quân đạt 5,3 tấn/1 ha một vụ. Sản lượng cả năm đạt gần 39 triệu tấn. Sản xuất lúa gạo phát triển đã đưa Việt Nam từ một nước nhiều năm triền miên thiếu lương thực trở thành một nước không những có đủ lương thực cho nhân dân với mức tăng dân số mỗi năm khoảng một triệu người, bảo đảm an ninh lương thực của đất nước trong mọi tình huống mà còn trong 21 năm qua xuất khẩu với số lượng trên 74 triệu tấn gạo, mang về cho đất nước gần 20 tỉ đô la Mỹ, trở thành nước xuất khẩu gạo lớn thứ 2 của thế giới. Thu nhập của người trồng lúa ngày càng được nâng lên nhờ các chính sách hỗ trợ giảm các chi phí, nâng cao năng suất chất lượng và tiêu thụ sản phẩm. Và hiện nay, Việt Nam chúng ta còn cử chuyên gia đi hướng dẫn chia sẻ kinh nghiệm sản xuất lúa gạo của mình cho một số nước Châu Phi và bạn bè khác, được Chính phủ và nhân dân nước bạn đón nhận một cách khâm phục và nồng nhiệt. Đạt được những kì tích nêu trên, trước hết nhờ sự nỗ lực phấn đấu vượt qua biết bao khó khăn, gian khó và sức sáng tạo vĩ đại của hàng triệu hộ bà con nông dân chúng ta – những người đã trực tiếp sản xuất lúa gạo. Và sự lãnh đạo của Đảng, sự quan tâm đầu tư, hỗ trợ của nhà nước, sự chỉ đạo của các ngành và sự hợp tác liên kết của các Viện nghiên cứu, của các nhà khoa học, của các doanh nghiệp và sự hợp tác giúp đỡ của cộng đồng quốc tế.

Trong dịp Festival trọng thể này, chúng ta bày tỏ lòng biết ơn chân thành sâu nặng đến những người trồng lúa, những người nông dân Việt Nam tài năng, trung hậu của chúng ta.

Thưa đồng chí, đồng bào! Đồng bằng sông Cửu Long có vị trí quan trọng đối với sản xuất kinh doanh lúa gạo của Việt Nam, là vùng trọng điểm sản xuất lúa gạo, là nơi sản xuất ra trên 50% sản lượng lúa. Cung cấp trên 90% số lượng gạo xuất khẩu cả nước. Tôi hoan nghênh tỉnh Hậu Giang đã có sáng kiến và đã rất tích cực chủ trì, phối hợp giữa các Bộ, ngành, các địa phương và Tổng Công ty Lương thực miền Nam cùng với các nhà tài trợ đã tổ chức Festival Lúa gạo Việt Nam lần thứ I với nhiều hoạt động thiết thực như: Hội thảo “Lúa gạo Việt Nam, xuất khẩu và hội nhập”; “Cây lúa Việt Nam”; “Kinh xáng Xà No – con đường lúa gạo miền Hậu Giang”; Hội thi “Khuyến nông giỏi quốc gia”; Lễ hội ẩm thực; Triển lãm lúa gạo Việt Nam; Xúc tiến đầu tư và nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật khác. Đây là việc làm rất có ý nghĩa, tạo điều kiện để các nhà sản xuất, nhà doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo, nhà nhập khẩu, phân phối, người tiêu dùng, nhà khoa học gặp gỡ, giao lưu, tìm kiếm những cơ hội hợp tác kinh doanh. Đồng thời, đây cũng là dịp để tiếp tục tôn vinh những giá trị của nền văn minh lúa nước, của cây lúa, hạt gạo và người trồng lúa Việt Nam; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất kinh doanh lúa gạo, nâng cao hiệu quả xuất khẩu gạo gắn với xây dựng và quảng bá thương hiệu gạo Việt Nam.

Thưa các quý vị, và đồng chí, đồng bào! Tiềm năng phát triển sản xuất kinh doanh lúa gạo của Việt Nam còn rất lớn, nhất là khả năng tăng năng suất, tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản xuất, nâng cao chất lượng, hiệu quả. Tuy nhiên, sản xuất và kinh doanh lúa gạo của Việt Nam vẫn còn không ít bất cập, yếu kém. Hiệu quả sản xuất kinh doanh, xuất khẩu chưa cao. Đến nay, chúng ta vẫn chưa đảm bảo được giống tốt, cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp còn thấp, tỷ lệ thất thoát còn cao, tổ chức canh tác và thu mua, chế biến, bảo quản và kinh doanh tiêu thụ còn nhiều hạn chế, đời sống của người trồng lúa còn nhiều khó khăn, sản xuất kinh doanh lúa gạo Việt Nam cũng đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức nhất là thị trường xuất khẩu, thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu đặc biệt là nước biển dâng mà Việt Nam được dự báo là một trong số ít các nước bị ảnh hưởng nặng nề. Đảng, Nhà nước, Chính phủ, bà con nông dân, các nhà khoa học, các doanh nghiệp và cả hệ thống chính trị chúng ta phải cùng nhau nổ lực khắc phục những hạn chế và những yếu kém này. Trước hết, là khắc phục bằng được tình trạng mất mùa được giá, phát huy tốt nhất tiềm năng, lợi thế, để phát triển bền vững, hiệu quả trong sản xuất kinh doanh lúa gạo, cải thiện nhanh hơn, tốt hơn đời sống của người trồng lúa, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và xây dựng nông thôn ngày văn minh, hiện đại. Đồng thời, chủ động xây dựng và khẩn trương triển khai kế hoạch hành động, ứng phó thích hợp với biến đổi khí hậu nhất là nước biển dâng, phòng chống và giảm nhẹ thiên tai, thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Ban chấp hành Trung ương Đảng ta về nông nghiệp, nông dân và nông thôn.

Nhân dịp này, thay mặt Chính phủ và nhân dân Việt Nam tôi xin chân thành cảm ơn và mong tiếp tục nhận được sự hợp tác, giúp đỡ to lớn hơn nữa của các quốc gia, các tổ chức quốc tế trong sự nghiệp phát triển nông thôn và phát triển lúa gạo của Việt Nam. Cộng đồng quốc tế giúp đỡ, hỗ trợ cho Việt Nam để phát triển sản xuất lúa gạo hiệu quả, bền vững cũng chính là giúp đảm bảo an ninh lương thực cho thế giới. Vì mỗi năm Việt Nam xuất khẩu, cung cấp khoảng 1/5 trong tổng số lượng lương thực xuất khẩu toàn thế giới, góp phần bảo đảm lương thực cho hàng trăm triệu người. Tôi xin chúc Festival Lúa gạo Việt Nam lần thứ I thành công tốt đẹp, xin chúc các quý vị và đồng chí, đồng bào sức khỏe, hạnh phúc, thành đạt.

Xin trân trọng cám ơn các đồng chí, đồng bào!